Jan 26, 2012

Г.Ням-Очир

Цаг Төгрөг тавин мөнгө p.m-ээс 
Цаг Доллар  тавин цент a.m хүртэлх 
Миний нэг өдөр


Цаг төгрөг тавь p.m  ирэхэд 
Цагаан цамцны цаадах
Цагаан даруулганы зүгээс
Танил содон үнэр үнэртэж
Өдрийн зоогны appetite хүрнэ.
Цаг төгрөг тавь p.m эхлэхэд
Салганан чичрэгч гар дур тавьж
Янаглагч үзэг залхсандаа
Хөгжөөн цэнгээнгүй хөнжил
Цүнхний зүг одож
Хагацлын дуу дуулна.
Цаг төгрөг тавь p.m болоход
Эрх чөлөөний хөшөөнд цэцэг өргөгсдийн урт цуваанд
Их сургуулийн хаалга чийхран цэлийн онгойж
Ирэх өдрийн найман төгрөг дөчин мөнгө хүртэл
Үнээ өсгөхөөр "Нарны титэм"-д одно.
Цаг төгрөг тавь p.m өнгөрөхөд
Цас орохоо больж хавар цаг ирнэ.
Гудамж зам дээр тосох зоогийн газрын зүгээс
Cola, Tiger, хуушуур, бууз, цуйван 
Хээнцэр охидын уруулын тамгатай Marlboro үнэртэж
Толгой эргэн ухаан самуурсаар
Гэнэт цагаа харвал 
Цаг доллар тавин цент a.m 
Харих цаг болсон байлаа.

Jan 23, 2012

Г.Батнасан ...-ЛТ 2

Өмнө минь тавганд хоригдсон хөөрхий хоол хэмээгч хоригдол. Будаа нуль будаа. Чааваас. Будаан доороос будаанд дарагдсан арчаагүй махны гар, хөл, хуйх, өөр юу нь ч юм цухуйна. Би махыг аваръя. Махыг аврахын тулд будааг идэх хэрэгтэй. Будаа олноороо бас цагаанаараа дээрэлхэн махыг даржээ...
... Будаа ч бас амттай шүү. Хүүе мах цухуйлаа. Цав цагааны дундаас зовлонт бор арьс тос даасан... Үгүй тос биш нулимс байна. Бүр самсаагаа шархиртал уйлж гээч. За за уйлахаа боль. Одоохон...
... Чиний хүрэн бор гадар дээр орших хэдэн будаа юутай өчүүхэн, та өөрөө юутай сүрлэг сайхан харагдана вэ? Зүгээр зүгээр тайван бай. Бүү өндөлз... Бяарлалаа гэх хэрэггүй. Яагаад гэвэл би аварсныхаа хариуд чамайг идэх гэж байна. Ийм л юм яая гэхэв. Чи ч бас идүүлснийхээ хариуд намайг иднэ.
... Нээрээ идүүлснийхэээ хариуд хариуд намайг яаж идэх юм бол? Дотроос уу? Гаднаас уу? Тэгээд чухам юунаас эхэлж яаж..? Өө яахав. Тэр юу л идэж шалиа аж. Тэр жижигхэн. Чааваас амаар багтаж, ходоодонд орохоор тийм өчүүхэн шүү дээ. ӨЧҮҮХЭЭЭЭН .... Хэ хээ хээээ...
1993 он

Jan 5, 2012

Ном борлуулах аа гэж

Сул тэмдэглэл
Хэдэн жилийн өмнө японы шилдэг зохиолчдын сөнөл мөхлийн сэдвээр бичсэн өгүүлэгүүдийг нэгтгэж түүвэрлээд "Үхлийн тууриуд" гэдэг ном 300 хувь хэвлүүлээд зарах гэж бөөн юм болж, жил хагас зарж байж дуусгасан санагдана. Нэлээдийг нь танилууддаа тараагаад дууссан. Уг нь анд Г.Батнасан маань хэвлэлийн зардлыг нь даасан болохоор би ч нэг их "шатсангүй" тэгсгээд өнгөрсөн юм. Сураг дуулаад байсан тэр ном заавал унших номын жагсаалтад орсон ч гэх шиг бас бус хүмүүс нэлээдгүй сурагладаг, анх хэвлэгдсэнээс хойш бараг арван жил өнгөрсөн ч гэх шиг болохоор нь өнгөрсөн оны намар дахиж 300 хувь хэвлүүлээд үзэв. Одоогийн байдлаар энэ номноос ердөө 71 ширхэг зарагдаад байна. Сонгодог зохиол гүйлгээтэй байдаггүй л дээ. Гэхдээ гунигтай юм. Дээр нь номын дэлгүүр гэж... за тэр хүмүүс гайгүй холхидог хэдэн төв номын дэлгүүр гэж ёстой дээрэмчид байдгийг мэдэж авав. Юу ч хийгээгүй байж үнийн дүнгийн 38 хүртэл хувийг дээрэмддэг юм байна. Бас ном зарах мэнэжмэнт гэгч айхтар юм газар авч байгааг мэдлээ. Номыг гоё нэрлээд энд тэндгүй сурталчлаад өндөр үнээр зардаг юм байна ш дээ. Мэдсэн бол арван жилийн өмнө энэ номыг "Японоос ирсэн интоорын ягаахан дэлбээ" гээд нэрлээд нүүрэн дээр тэнгэрийн хаяаны гэрэл зураг тавиад үзсэн бол сайн зарагдах байжээ. Уг нь одоо зарагдаж байгаа "Үхлийн тууриуд"-ын нүүрэн дээр японы сонгодог үкиёо, алдарт Утаморо-гийн "Эргэн харж буй гоо бүсгүй" гэдэг бүтээл байгаа юм л даа.  
Өнгөрсөн намар би америкийн шилдэг уран сэтгэмжийн зохиолчдын богино өгүүлэгүүдийн түүвэр бас хэвлүүлсэн юм. Энэ номыг хэвлэлд бэлдэн эхийг нь уншиж байтал миний танил, утга зохиолд тун элэгтэй өөрөө ч бас чамгүй оролдож байдаг нэгэн ах юу хийж байгааг минь сонирхов. "Алах эрхийн бичиг" гэдэг нэртэй америкийн уран сэтгэмжит өгүүллэгүүдийн түүвэр гэсэн чинь "пүү пай" болов. Тэгээд хэлжийна. "Энэ улс чинь аллага хүчирхийлэлээр  дүүрлээ, ийм муухай нэртэй ном хэвлүүлж бас нэг нэмэр болоод яахав, хүмүүст гэгээлэг гоё сайхан сэтгэлийг нь сэргээх юм хэрэгтэй байна. Тэгээд ч уран зөгнөл энэ тэр бол хүмүүст хүрэх үү, бодит амьдрал дээр байх аа. Ийм юм хэвлүүлж цаас, цаг, мөнгөний гарз хийгээд дэмий... Ядаж нэрийг нь соль. Тэр тусмаа өсвөр насны хүүхдүүдэд голчлон зориулсан юм бол бүр солих хэрэгтэй. Номын чинь зохиолуудын гарчгийг харахад яасан муухай нэртэй зохиолууд сонгож авсан юм. Би "алах эрхийн бичиг" гэдэг нэртэй ном хүүхэддээ яасан ч авч өгөхгүй... Сайхан нэг тийм сэтгэлд хоногшмоор юм уулс ус байгаль үгүй ядахдаа ариусаж гэгээрэх бүддийн сургаальтай холбоотой юм орчуулж болдоггүй юм уу...
Ахын үгэнд оров. Номын нэрийг "Харь гаригийн өгүүллэгүүд" болгон өөрчлөв. Гурван зуун хувь хэвлэгдсэн номноос 97 ширхэг зарагдаад байна. 
Номын чэнжүүд, дэлгүүрийн худалдагч нараас ямар ном сайн зарагддагийг асуусан чинь бизнэсийн болон сэтгэлзүйн элдэв зөвлөгөө, хэрхэн баяжих тухай эсвэл сэнтимэнталь юмнууд галзуутай гэнэ. Аан тийн "Чонон сүлд" гэдэг ном үнэн сайн зарагддаг гэнэ...
Номын сангууд бол ном худалдаж авахгүй, төсөв байхгүй, уран зохиолын ном бол бүр хэрэггүй гэнэ. Ганц нэг нь хандивын журмаар бол авч болох гэнэ. Ер нь бол номын сангууд уран зохиолын номонд дургүй болсон гэнэ.    
Одоо ганц л юм бодож байна. Дахиж ном өөрийн зардлаар хэвлүүлэхгүй, хэвлүүлбэл зарахгүй, зарвал заавал "сайхан нэр" өгнө..."Сэтгэлийн болор цомон дахь мөнгөн дарсны эхний дусал..." 

Dec 20, 2011

Ричард Матесон ТОВЧЛУУР

Гараар бичсэн нь илт мэдэгдэх "Ноён Льюис, хатагтай Льюисд. 10016 Ню-Йорк хот. Гучин долдугаар гудамж. 217Е” гэсэн хаяг бүхий хатуу цаасан хайрцаг тэдний хаалганы яг урд хэвтэж байлаа. Түүн дотор шилэн бүрхүүлээр бүтээсэн товчлууртай тэг дөрвөлжин бяцхан модон хайрцаг байх аж. Норма шилэн бүрхүүлийг авах гэсэн боловч чадсангүй. Цаасан хайрцагны ёроолд дөрөв эвхсэн хуудас цаас тогтоожээ. Авч үзвэл "Ноён Стюарт танайд 20.00-д очно." гэсэн байв. Норма зурвасыг хажуу тийш тавиад инээмсэглэж хоол хийхээр гал тогоондоо орлоо.
Хаалганы хонх яг найман цагт дуугарлаа. Норма гал тогооноос
-Би онгойлгоё хэмээн хашгирав. Хонгилд бүрх малгайтай, сахалтай, намхан эр зогсож байсан бөгөөд бүрхээ авангуутаа
-Та хатагтай Лъюис мөн уу? гэж лавлав.
-Тийм ээ.
-Намайг Стюарт? гэдэг.
-Аан тийм гэж Норма хүчлэн инээд алдаад энэ эрийг доншуур худалдаачин гэдэгт эргэлзсэнгүй.
-Орж болох уу?
-Би ажил ихтэй байна. Танд "юм"-ыг чинь авчраад... гэж Нормаг өгүүлтэл өнөөх эр
-Та юу болохыг нь мэдэхийг ч хүсэхгүй байна уу? гэж асуулаа. Норма дуугүй л эргэв.
-Энэ зүйл танд тун их ашиг өгнө дөө.
-Мөнгөний юу? гэж бүсгүйг егөөдөхөд Стюарт толгой дохин 
-Яг тийм гэсэнд Норма хөмсөг зангидав. 

Dec 3, 2011

П.Батхуяг

Ордны Шүлэгч


Өглөөгүүр хаадын шилтгээнд
Хатдын дур тавин орилох мэт
«Твист»-ийн тэсрэлт шиг хөгжим
Тачигнана.
Таалал төгсчээ.
Би хэмээх 
Ордны шүлэгч 
Оддын тоос дарсны шуухинаа
Оройн тэнэг зугаалга
Ор үгүй болов, оргүй болжээ.
Оготор банзлын салхинд залгилсан мэт согтогч үгүй болоод
Ордонд нам гүм. Далан давхар мэт болов.
Орилон суудаг шүлэгч
Одоо энд үгүй ч
Олон олон шавар тосгонд
Орилон суугаа
Би хэмээх ордны шүлэгч
Би ерөөс үхээгүй амьд сэрүүн
Western-ий сууринд архидан суугаа
Ковбой гутлын хоншоор 
Загасчдын тосгонд хоншоорон сар
Загалмайтны аян дайн, Тевтоны рыцарийн 
Илд мэт сар, сар мэт бөхийвч
Намайг хэн ч үл үзнэ. Би амрагтаа очно. 


Ардын нөхөрлөлийн эргүүл


Орцны сүлд дуугаа орилолдож
Охидын бэлхүүсээр тэвэрцгээ
Гашуудал адил малгайгаа авцгааж
Гангачуулын торгон оймс
Гархи болоод хөхний даруулга…
Үхэр сүрэг мэт «Gunsn roses» хашхиралдаж
Үнэг өвөр үрүү орох мэт
Шөнийн гудамжинд охидын зүрх
Ганган гутлын гялгар тоногонд 
Бэмбэгнэхийг үзээд
Цахилгаан бороохойдох мэт
Цахилгаанд цохиулах мэт
Цой…/Закрой за мной дверь. Я ухожу/
Цагийн эрхээр 
Цагны шилэнд сэв сууж
Гялгар ууттай сүү мэт шимэн
«Gunsn roses»-ийг үхэр сүрэг мэт хашхиралдаж
Пийжүү болоод Cola-ний лааз өшиглөцгөөж
Paradox-ийн үүдэнд шөнийн эргүүл хийцгээе

Nov 19, 2011

Д.Энхболдбаатар Awful-6 гудамжны зураг

Яагаад ч юм, энэ орчлонгийн хамгийн том хотын төв гудамж явсаар байгаад Awful-6 гудамжинд хүрдэг. Гудамжны төгсгөлд буюу энэ орчлонгийн хамгийн том хотын захад нэгэн саарал байшин байдаг. Энэ байшин одоо эзгүй. Харин урьд нь энэ орчлонгийн хамгийн том зураач энд бурхан болсон юм гэнэлээ. Тэр зураач үхсэнээсээ хойш яг арав хоног саарал байшингийнхаа гол өрөөнд хамгийн сүүлчийнхээ уран бүтээлийг ширтэж суусан юм байх аа. Тэр зургаа зурж зурж дууссанаас хойш уг суудлаасаа огт босоогүй бөгөөд энэ үед тэр орчлонгийн хамгийн эрүүл хүн байлаа. Түүнийг Странгер гэдэг байсныг хожим хотын хэвлэлд бичсэн байсан. Хамгийн сүүлийнх нь зургийг ч бас хавсаргасан байсан санагдана. Метр, метр хагасын хэртэй зотонг нэлд нь бүдэг бараан өнгөөр сааралтуулж орхисон тэр гайхамшигт зургийг нэгэн урлаг судлаач хожим «Awful death» гэж нэрлэсэн байсан.